Ze hoort hem beneden de lichten uitdoen. De vaatwasser. De deur op slot. Zijn voetstappen op de trap. En ergens tussen de eerste en de laatste tree besluit ze dat ze al slaapt. Ogen dicht, niet bewegen, diep genoeg ademen. Ik heb het van ontelbaar veel vrouwen gehoord, en eerlijk: ik heb het jaren terug zelf ook gedaan. Niet aangeraakt willen worden door iemand van wie je houdt, is een van de meest eenzame dingen die er zijn. En rond de overgang gebeurt het vaker dan je denkt.
In het kort
Niet aangeraakt willen worden rond de overgang (perimenopauze of menopauze) betekent bijna nooit dat je niet meer van je partner houdt. Vaak voelt aanraking ineens overweldigend of juist vlak omdat je zenuwstelsel zich opnieuw instelt, en omdat aanraking beladen is geraakt: elke knuffel voelt als de afslag naar seks. Wat helpt is aanraking zonder agenda, het gevoel dat je nee net zo welkom is als je ja, en er buiten bed samen over praten.
Waarom wil ik niet meer aangeraakt worden in de overgang?
Omdat je lijf je iets vertelt. Rond de overgang praat je lichaam terug, en nergens zo duidelijk als in intimiteit. Aanraking die je jarenlang fijn vond, kan ineens te veel voelen, kriebelen, irriteren of je juist helemaal niets doen. Dat is geen defect. Je zenuwstelsel herkalibreert.
Je zenuwstelsel heeft grofweg twee standen: een actiestand en een stand van rust en herstel. Opwinding en overgave kunnen alleen in die tweede stand ontstaan. In de perimenopauze neemt progesteron, je natuurlijke rustgever, als eerste af, en schommelt oestrogeen alle kanten op. Daardoor blijft je systeem sneller alert. Wil je weten wat er in welke fase gebeurt, lees dan de fasen van de overgang.
Daar komt bij dat de oude strategie niet meer werkt. Veel vrouwen hebben geleerd door te gaan, te pleasen en door te bijten. Rond de overgang weigert je lijf nog langer te doen alsof. Een signaal dat je negeert, wordt luider. En dat merk je vaak het eerst als hij zijn hand op je been legt.
Als elke knuffel voelt als de afslag naar seks
Bij veel vrouwen die niet aangeraakt willen worden, begint het niet bij de seks zelf. Het begint eerder. Met aanraking die steeds vaker voelt alsof er iets achteraan komt. Met een kus waarbij je lijf alvast vooruitdenkt. Met knuffelen dat niet meer gewoon lief knuffelen is, omdat je hebt geleerd dat het bijna altijd de afslag naar seks is.
Hij legt zijn hand op je been. Waar hij misschien alleen verbinding zoekt, ben jij vanbinnen al bezig met de vraag: moet ik straks weer nee zeggen? En dus ga je vermijden. Niet alleen de seks. Ook samen naar bed gaan. Ook die lange knuffel op de bank. Ook naakt tegen elkaar aan liggen. Ook zijn aanbod van een massage. Zo ontstaat er langzaam een ongezond systeem rondom iets waar jullie allebei eigenlijk naar verlangen: verbinding.
Wat er dan voor jou ontbreekt, kun je niet zien of horen. Je kunt het alleen voelen. Het is de intentie achter de aanraking. Je hebt een zeer sensitieve radar voor wat hij hoopt, en je wilt hem niet teleurstellen. Wat je mist, is het gevoel dat je nee net zo welkom is als je ja. Lees die zin gerust nog een keer.
In mijn boek Je Tweede Puberteit lees je wat er rond de overgang met je lijf, je zenuwstelsel en je verlangen gebeurt, en hoe je weer dichter bij jezelf en je partner komt.
Betekent het dat je niet meer van hem houdt?
Nee. “Ik wil nu niet aangeraakt worden” betekent niet automatisch: ik wil jóúw aanraking niet. Een grens gaat lang niet altijd over een groot, vaststaand nee. Meestal gaat hij over het hier en nu: wat je op dit moment kunt dragen, waar je ruimte voor hebt, wat lichamelijk klopt. Een grens die je vandaag aangeeft, hoeft morgen niet op dezelfde plek te liggen.
Een grens is in essentie communicatie, geen afwijzing. Alleen voelt het voor hem vaak wel zo. Iedere keer dat jij moet afwijzen, gebeurt er ook iets tussen jullie. Hij voelt zich ongewenst en stopt op een gegeven moment met proberen. Jij voelt schuld, druk of irritatie. Wil je meer lezen over hoe zo’n patroon jullie relatie raakt, kijk dan bij relatieproblemen rond de overgang.
Yvonne: “Als hij me aanraakt krimp ik ineen, en ik hou van hem”
In Je Tweede Puberteit vertel ik over Yvonne (57). Haar zin raakt de kern: ze krimpt ineen als haar man haar aanraakt, terwijl ze van hem houdt. Allebei is waar. Wat bij haar veranderde, was niet dat ze zichzelf dwong om het weer fijn te vinden. Het omgekeerde. Hoe vaker ze nee mocht zeggen, hoe vaker ze ja voelde.
Dat klinkt tegenstrijdig, maar zo werkt een zenuwstelsel. Jouw ja is alleen iets waard als jouw nee ook mag bestaan. En een nee tegen hem is een ja tegen jezelf. Pas als je lijf ervaart dat aanraking niet automatisch ergens heen hoeft, kan het weer gaan ontspannen.
Wat helpt als aanraking te veel voelt in de menopauze?
Het begint met het signaal serieus nemen in plaats van het weg te duwen. Even niet aangeraakt willen worden mag er gewoon zijn. Een signaal is informatie, geen alarm. Als relatie- en intimiteitscoach en bodyworker zie ik dat dit de grootste verschuiving is: niet “wat is er mis met mij?”, maar “wat vertelt mijn lijf me?”
- Stel jezelf drie vragen. Waar voel ik het? Wat gebeurde er vlak ervoor? En wat heb ik nodig?
- Aanraking zonder agenda. Responsief verlangen, het verlangen dat pas ontstaat als je al bent begonnen, heeft tijd nodig, aanraking zonder doel, verbinding en geen druk. Druk is gif.
- Vertraag. Je lijf vraagt rond de overgang om vertraging, aanwezigheid en echtheid. Komt je opwinding trager op gang, dan is dat geen probleem maar een uitnodiging.
- Doet aanraking ook echt pijn? Ook dat is informatie. Je vulva kan gevoeliger worden als oestrogeen daalt. Lees meer over droogte en pijn bij seks rond de overgang en bespreek het met een arts die zich in de overgang heeft verdiept.
Hoe vertel je je partner dat je niet aangeraakt wilt worden?
Buiten bed, op een rustig moment. Nooit in bed, niet na een vrijpartij die niet lekker liep en niet als jullie moe zijn. Kies een neutraal moment, aangekleed en zonder alcohol. Zet thee. Je partner is geen gedachtelezer, en dit is geen soloproject.
Praat vanuit jezelf in plaats van over hem. Niet “jij wilt altijd meteen seks”, maar “mijn lichaam heeft meer tijd nodig”. Vertel hem wat er in jou gebeurt als hij je aanraakt, en dat het niet over hem gaat. Zeg er ook bij wat je wél wilt: dichtbij zijn, vastgehouden worden zonder dat het ergens heen moet. Eén gesprek is niet genoeg, het is het begin van een dialoog. Meer over zin en verlangen in deze fase lees je in geen zin in seks rond de overgang en in mijn overzicht over intimiteit en seks in de overgang.
Veelgestelde vragen over niet aangeraakt willen worden
Is het normaal dat ik in de menopauze niet aangeraakt wil worden?
Ja, dat hoor ik heel vaak. Rond de overgang kan aanraking overweldigend of juist vlak voelen, omdat je zenuwstelsel zich opnieuw instelt en je hormonale buffer dunner wordt. Het is een signaal van je lijf, geen teken dat er iets mis is met jou of met je relatie.
Betekent niet aangeraakt willen worden dat ik niet meer van mijn partner houd?
Bijna nooit. Vaak is aanraking beladen geraakt, omdat het voelt alsof er altijd seks achteraan moet komen. “Ik wil nu niet aangeraakt worden” gaat over wat je op dit moment kunt dragen, niet over hoeveel je van hem houdt.
Wat kan ik doen als mijn partner zich afgewezen voelt?
Leg hem buiten bed uit wat er in je lijf gebeurt, en dat jouw grens communicatie is en geen afwijzing van hem. Vertel ook waar je wél behoefte aan hebt. Als hij voelt dat aanraking niet meer naar seks hoeft te leiden, kan er weer ruimte ontstaan voor jullie allebei.
Komt de behoefte aan aanraking weer terug?
Dat kan, al is er geen garantie op hoe en wanneer. Wat ik vaak zie: hoe meer je nee mag bestaan, hoe vaker er ruimte komt voor een echte ja. Na de menopauze zoekt je lichaam een nieuw evenwicht en krijgt je seksualiteit opnieuw vorm, op een manier die past bij wie je nu bent.
Je lijf opnieuw leren lezen? Lees Je Tweede Puberteit
In Je Tweede Puberteit lees je hoe je zenuwstelsel, je hormonen en je verlangen rond de overgang samenwerken, waarom aanraking ineens anders kan voelen en hoe je je partner daarin meeneemt. Met verhalen uit mijn praktijk en oefeningen voor alleen en samen. Je Tweede Puberteit. Wat elke vrouw moet weten over INTIMITEIT rond de OVERGANG.
Liever lezen op je e-reader of telefoon? Bestel het e-book (€ 14,99). Meer over het boek lees je op jetweedepuberteit.nl.
Wil je hier persoonlijk mee aan de slag? Kijk dan naar mijn traject Feminine Pleasure.
Liefs, Sas