Ik spreek ze wekelijks. Vrouwen die van hun partner houden, maar die bij zijn hand op hun been alleen maar denken: écht niet. Geen zin in seks rond de overgang is zó herkenbaar. En toch denken veel vrouwen dat ze de enige zijn, of dat er iets met hen mis is.
“Ik ben blijkbaar a-seksueel geworden.”
“Ik heb nou eenmaal weinig behoefte aan seks.”
Wat er in je lijf gebeurt is echt niet niks. Maar je bent niet stuk. Je verlangen is niet verdwenen, het is anders geworden. In deze blog lees je waarom je zin verandert, wat er wél helpt en wat je tegen je partner kunt zeggen.
In het kort
Geen zin in seks rond de overgang komt vaak doordat je hormonen verschuiven, je slechter slaapt en je zenuwstelsel eerst wil overleven voordat het kan genieten. Je verlangen is niet verdwenen, het is anders geworden: bij veel vrouwen werkt het responsief en ontstaat het pas nádat er iets is begonnen wat prettig voelt. Wat helpt is vertragen, aanraking zonder verwachting, het vaste script loslaten, je slaap serieus nemen en je partner vertellen wat er wél in je leeft.
Waarom heb ik geen zin in seks in de overgang?
Dat vurige gevoel, dat wat je kent van vroeger, komt ook voort uit je hormonen. En als die hormonen verschuiven, verschuift dat hele gevoelsstuk mee. Dat is biologie.
- Progesteron is je natuurlijke rustgever. Het daalt vaak als eerste. Je slaapt lichter, wordt onrustiger en in bed blijft je systeem alert in plaats van zich over te geven.
- Oestrogeen schommelt grillig en daalt daarna. Je vaginale weefsel wordt dunner en droger, en je opwinding komt trager op gang.
- Testosteron speelt mee in je seksuele drive. Het is een van de spelers, niet de dirigent.
Hormonen werken altijd samen. Je klachten zijn zelden terug te brengen tot één hormoon, want ook je slaap, je stress, je relatie en je levensfase doen mee. Verlangen is (vooral voor vrouwen) heel afhankelijk van context. Wil je eerst rustig lezen wat er allemaal verandert in je lijf? Lees dan mijn blog over intimiteit en seks rond de overgang.
Eerst overleven, dan verbinden, dan genieten
Je brein heeft één vaste volgorde: eerst overleven, dan verbinden, dan genieten. Altijd in die volgorde. Verlangen en seks zijn luxefuncties in de ogen van je zenuwstelsel. Ze krijgen pas ruimte als je systeem zich veilig genoeg voelt om te ontspannen.
Om vier uur ’s nachts klaarwakker en zwetend. Overdag doorgaan op reserve. Zin is geen eerste levensbehoefte. Als je systeem moet kiezen tussen overleven en verlangen, wint overleven altijd. Een lichaam dat te weinig slaapt, gestrest is en minder oestrogeen aanmaakt, heeft letterlijk minder capaciteit voor opwinding. Daarom gaat geen zin in seks in de overgang zo vaak samen met slechte nachten.
Zit je in de overgang én heb je een burn-out achter de rug? Dan staat je lijf op twee fronten op de rem. Daarover schreef ik ook in overgang of burn-out: hoe zie je het verschil.
Wachten op zin? Dan kun je lang wachten
Lang niet iedereen loopt overdag rond met het spontane gevoel: ik heb zin in seks. Bij veel vrouwen werkt verlangen responsief, zeker in deze fase. Het ontstaat pas nádat er iets is begonnen wat prettig voelt. Een aanraking, een kus, naakt tegen elkaar aan liggen. Er is tijd nodig, schakeltijd, om van je hoofd naar je lijf te zakken.
Dat betekent niet dat je tegen je zin in seks moet hebben om te ontdekken of de zin alsnog komt. Het betekent dat de zin niet altijd vóór het contact aanwezig hoeft te zijn. Als je jarenlang wacht tot je “het” voelt, concludeer je in de overgang al snel dat je gewoon geen zin meer hebt in seks. Terwijl de interessantere vraag is: krijgt mijn verlangen eigenlijk genoeg kans om te ontstaan?
En responsief verlangen is geen ziekte en geen label. Het is hoe het op dit moment in jouw systeem werkt.
Geen verlangen, of afgesloten?
Soms is er gewoon even geen verlangen. Dat voelt meestal rustig en neutraal, alsof je systeem in een ander seizoen zit. Je voelt wel liefde en verbinding met je partner, maar zonder seksuele impuls. Dat mag.
Afgesloten zijn voelt anders. Dan is er een soort muur tussen jou en je lijf. Je wilt wel, maar het lukt niet. Je hoofd maalt, je voelt druk (“ik zou iets moeten voelen”) en vaak zit er verdriet onder. Mijn tip: kijk niet naar wát je voelt, maar naar hoe je erop reageert. Voel je frustratie of verdriet? Dan is je verlangen er vaak wel, maar heb je er even geen toegang toe.
Wat er buiten de slaapkamer gebeurt, telt mee
Voel je je al langere tijd alleen in je relatie, slik je veel in of groeien jullie emotioneel uit elkaar? Dan kun je niet verwachten dat je lichaam daar bij de slaapkamerdeur ineens niets meer van weet. Het gevoel van veiligheid en verbinding dat overdag tussen jullie ontstaat, is de voedingsbodem voor alles wat er ’s avonds wel of niet kan ontstaan.
Daar komt bij: je lijf is veranderd, maar jullie seksuele script is vaak nog precies hetzelfde als vijftien jaar geleden. Dezelfde momenten, dezelfde toenadering, dezelfde aanrakingen. Veel vrouwen zeggen dan geen nee tegen seks. Ze zeggen nee tegen hoe het nu voelt.
Herken je dit? Mijn boek Je Tweede Puberteit gaat over precies deze fase: wat elke vrouw moet weten over intimiteit rond de overgang.
Wat helpt als je geen zin hebt in seks rond de overgang?
Je kunt verlangen niet terug forceren. Niet door vaker ja te zeggen, en niet door harder je best te doen. Dan dwing je jezelf, en dat is het tegenovergestelde van veiligheid. Wat wél werkt:
- Maak het kleiner. “Geen zin in seks” is een heel groot verhaal. Maar welke zin is er wél? Misschien in iemand die in je nek kriebelt, samen douchen, tegen elkaar aan op de bank of een lange wandeling.
- Vertraag. Beweeg langzamer dan je gewend bent en adem rustig tot in je buik.
- Aanraking zonder verwachting. Knuffelen, masseren, strelen, zonder dat het ergens naartoe hoeft te leiden.
- Laat het vaste script los. Seks zonder einddoel geeft je lijf schakeltijd. Lees meer over non-lineaire seks, het geheim van echt verlangen.
- Neem je slaap serieus. Slaaptekort is een van de grootste vijanden van verlangen. In mijn praktijk pak ik soms éérst de slaap aan.
- Kijk ook naar je hormonen. Bespreek met een arts die zich in de overgang heeft verdiept wat er voor jou mogelijk is. Voel je je niet gehoord, dan mag je een tweede mening vragen.
Wat zeg je tegen je partner?
“Ik heb er geen zin in” is meteen de deur op slot. Voor jou en voor hem. De kans is groot dat hij daarna niets meer doet, omdat hij niet wil aandringen. Deel liever wat er wél in je leeft:
- “Ik verlang nu niet fysiek naar seks, maar ik wil wel dichtbij je zijn. Ik wil niet dat we uit elkaar groeien.”
- “Ik heb geen zin in penetratie, maar ik wil je wel voelen. Ik wil zoenen zonder dat het ergens naartoe hoeft.”
- “Ik weet niet of ik echt geen verlangen voel of dat ik er niet bij kan. Ik zou het graag samen met je onderzoeken, zonder druk.”
Dat is óók verlangen. En het geeft ruimte, voor hem en voor jou. Hoe meer ruimte jij in je lijf voelt, hoe minder je op slot schiet. Jij hebt als vrouw een systeem dat een man niet kent, dus blijf het benoemen. Niet één keer, maar steeds weer.
En voor de partner: als haar energie op is, is dat geen afwijzing van jou. Blijf je eigen gevoel delen, zonder verwijt: “Ik mis je nabijheid soms. Hoe kunnen we daar samen vorm aan geven?” Meer tips voor jullie samen lees je in de overgang uitgelegd, met tips voor koppels.
Veelgestelde vragen over geen zin in seks in de overgang
Is het normaal dat ik soms helemaal geen verlangen voel?
Ja, doodnormaal, en zeker rond de overgang heb je soms gewoon geen zin in seks. Je verlangen hangt per levensfase van zoveel factoren af: je hormonen, je werk, je stress en je slaap. Dat kan over een week of over een jaar alweer totaal anders zijn.
Komt mijn zin terug na de overgang?
Het wordt niet meer precies zoals vroeger, en dat hoeft ook niet. Vergelijk het niet met hoe het was en ga er ook niet van uit dat dit de komende twintig jaar je lot is. Je seksualiteit wordt in deze fase niet minder maar anders, en anders kan rijker zijn.
Helpen hormonen tegen weinig zin?
Voor sommige vrouwen maakt hormoontherapie een groot verschil, anderen merken weinig. Bespreek het met een arts die zich in de overgang heeft verdiept. En weet: hormoontherapie kan een bodem zijn, maar een bodem is geen bestemming.
Meer weten? Lees Je Tweede Puberteit
Omdat zoveel vrouwen denken dat hun verlangen weg is, terwijl het vooral iets anders nodig heeft, schreef ik Je Tweede Puberteit. Wat elke vrouw moet weten over INTIMITEIT rond de OVERGANG.
In het boek lees je hoe responsief verlangen werkt, waarom lineaire seks je lijf geen schakeltijd geeft en hoe je het gesprek met je partner aangaat zonder dat het een verwijt wordt. Met of zonder partner.
Heb je even geen puf om nog meer te lezen? Ook goed. Luister dan naar aflevering 399 van Afvallen in de Overgang met Shirley Verduin en naar aflevering 424 van de Positioneer Jezelf Podcast met Susan Veldkamp, waarin ik vertel over intimiteit rond de overgang. En wil je zwart op wit hebben hoe je verlangen in deze fase werkt? Dat lees je in mijn boek.
Liever lezen op je e-reader of telefoon? Bestel het e-book (€ 14,99). Meer over het boek lees je op jetweedepuberteit.nl.
Wil je hier persoonlijk mee aan de slag? Kijk dan naar mijn traject Feminine Pleasure.
Liefs, Sas