“Shit, waarom kom ik nou nog niet?” Misschien schiet die zin door je hoofd terwijl je partner al bijna zover is. Of je merkt dat je orgasme rond de overgang ineens langer op zich laat wachten, minder hard binnenkomt of soms helemaal uitblijft. Dan is de gedachte snel gemaakt dat er iets mis is met je. Dat is niet zo. Je lijf verandert, en daarmee verandert ook hoe je klaarkomt.
In het kort
Een orgasme rond de overgang kan anders voelen dan vroeger: het duurt vaak langer voordat het komt, het kan vlakker voelen, en je hebt misschien andere aanraking nodig. Dat komt onder meer door dalend oestrogeen, minder doorbloeding en spanning in je bekken. Het is geen achteruitgang maar nieuwe informatie over je lijf. Wie het orgasmedoel loslaat, vertraagt en opnieuw leert voelen, merkt vaak dat genot terugkomt, soms op een andere manier dan vroeger.
Waarom verandert je orgasme in de overgang?
Je orgasme verandert in de overgang omdat de basis eronder verandert: je hormonen, je weefsel, je doorbloeding en hoe veilig je lijf zich voelt. Opwinding is geen knop die je omzet. Het is een proces in je hele systeem, en dat systeem is nu in verbouwing.
Als oestrogeen structureel daalt, merken veel vrouwen dat in hun vagina. Het weefsel wordt dunner, minder elastisch en minder vochtig. De doorbloeding neemt af. Oestrogeen beïnvloedt ook je clitoris, je schaamlippen en je hele vulva. Aanraking die vroeger heerlijk was, kan nu te veel zijn, of juist te weinig doen.
Daarbovenop komt alles wat er in deze levensfase tegelijk speelt: slechter slapen, een vol hoofd, zorg voor kinderen en ouders, een lijf dat je soms niet meer herkent. Een orgasme ontstaat in ontspanning, in veiligheid en overgave. En juist die ontspanning is er in deze jaren vaak niet vanzelf.
Hoe kan een orgasme rond de overgang anders voelen?
Vrouwen beschrijven hun orgasme rond de overgang heel verschillend, en dat is precies het punt: er is geen standaard. Dit zijn veranderingen die ik veel hoor:
- Het duurt langer. Je hebt meer tijd en meer opbouw nodig voordat je ergens in de buurt komt.
- Het voelt vlakker. Meer een rimpeling dan een golf.
- Je hebt andere aanraking nodig. Directer, of juist veel zachter dan je gewend was.
- Het lukt minder vaak tijdens het vrijen met je partner, terwijl het alleen soms nog wel lukt. Of andersom.
- Je voelt bijna niets, alsof je onderlijf op afstand staat.
Ik wil hier iets duidelijk maken, omdat veel vrouwen het als falen ervaren: dit is geen achteruitgang. Het is nieuwe informatie. Jouw orgasme van nu is niet het orgasme van je dertigste, en dat hoeft het ook niet te zijn. Je seksualiteit wordt in deze fase niet minder, maar anders. En anders kan rijker zijn.
Ook jij krijgt een erectie, en die heeft tijd nodig
Vrouwen krijgen ook een erectie. Alleen zit die van binnen, dus zie je hem niet, en heeft hij 20 tot 30 minuten nodig. Je zwellichamen moeten zich vullen met bloed voordat je lijf echt klaar is voor intens genot of penetratie.
Ga je te snel, dan vraag je je lijf om een staat van opwinding en doorbloeding die er simpelweg nog niet kan zijn. Dan wordt het schuren in plaats van glijden, doorzetten in plaats van genieten. Rond de overgang, met minder doorbloeding en dunner weefsel, telt dat nog zwaarder. Veel vrouwen denken dan dat ze niet meer kunnen klaarkomen, terwijl het vooral over timing gaat.
Heb je daarnaast last van droogte of pijn? Lees dan ook mijn blog over droogte en pijn bij seks rond de overgang. Pijn en genot gaan slecht samen, en pijn verdient altijd eerst aandacht.
Herken je dit? Mijn boek Je Tweede Puberteit gaat over precies deze fase: wat elke vrouw moet weten over intimiteit rond de overgang.
Waarom harder proberen je orgasme tegenhoudt
Hoe harder je jezelf naar een orgasme duwt, hoe kleiner de kans dat het komt. Forceren zorgt voor verkramping. Die verkramping begint in je hoofd (“dit duurt te lang”, “hij wacht op mij”, “ik fake het wel”) en zet zich vast in je lijf.
Als relatie- en intimiteitscoach en bodyworker zie ik dat het orgasmedoel bij heel veel vrouwen én mannen voor onbewuste spanning zorgt tijdens seks. Het orgasme wordt een finishlijn en een bewijs dat je het goed doet. Je bent dan bezig met presteren, niet met voelen. Ik schreef er eerder over in orgasme versus orgasmedoel.
Rond de overgang weegt dat extra zwaar. Je lijf heeft meer tijd nodig, en elke keer dat het die tijd niet krijgt, groeit de druk. En druk sluit het lichaam af. Zo kom je in een cirkel: hoe meer het moet, hoe minder er gebeurt.
Wat helpt als klaarkomen in de overgang moeilijker gaat?
Wat helpt, is minder doen en meer voelen. Geen nieuwe techniek, maar een andere houding. Een paar richtingen die ik vrouwen meegeef:
1. Maak het orgasme onbelangrijk
Een orgasme mag, maar hoeft niet. Dat klinkt tegenstrijdig als je er juist naar verlangt. Toch is het vaak dé sleutel. Koppel genot en klaarkomen los van elkaar. Seks hoeft niet afgerond te worden met een orgasme om waardevol te zijn.
2. Laat je bekken zachter worden
Veel vrouwen dragen jarenlang onbewuste spanning in hun bekkenbodem: door stress, door bevallingen, door zich schrap te zetten. Die spanning blokkeert doorbloeding en gevoel. Juist nu je weefsel gevoeliger wordt, is ontspanning daar geen luxe maar een voorwaarde. Een ontspannen bekken kan voelen.
3. Leer je lijf opnieuw kennen, alleen
Je lijf ontdekken tijdens seks met je partner legt veel druk, alsof je een nieuwe taal moet leren midden in een belangrijk gesprek in het buitenland. Self pleasure is de plek waar je zonder publiek kunt onderzoeken wat je nu fijn vindt. Je maakt als het ware de kaart van je lijf opnieuw.
4. Neem ownership en blijf praten
Jouw seksualiteit is van jou. Je partner kan je gedachten niet lezen. En wat jarenlang zo lekker was, hoeft dat nu niet meer te zijn. Dat betekent dat je opnieuw gaat benoemen wat werkt. Vertel het als informatie, niet als falen en niet als verwijt. Dat jouw lijf nu meer tijd of een andere aanraking nodig heeft, is geen mislukking. Het is iets wat je partner gewoon moet weten.
Ik heb dat praten in bed zelf ook echt moeten leren, en nog steeds merk ik soms een drempel. Het is een oefening voor het leven. Meer handvatten om het gesprek met je partner te voeren vind je in mijn grote gids over intimiteit en seks rond de overgang.
En als je helemaal niets meer voelt?
Voel je bijna niets meer, ga dan niet jagen. Verdoofdheid is ook een signaal. Zoek eerst warmte en ontspanning, in plaats van harder of sneller te gaan. Soms heeft je systeem ooit geleerd dat niets voelen veiliger is, en dat verandert niet door te forceren.
Hulp kan dan komen van een bekkenfysiotherapeut, een seksuoloog of een bodyworker. En heb je vragen over hormonen of medicatie, bespreek dat met een arts die zich in de overgang (of menopauze, zoals ze in Vlaanderen vaker zeggen) heeft verdiept. Een tweede mening mag altijd. Wil je weten wat hormonen wel en niet voor je verlangen doen, lees dan mijn blog over hormoontherapie rond de overgang.
Veelgestelde vragen over je orgasme in de overgang
Is het normaal dat mijn orgasme minder intens is in de overgang?
Ja, dat is heel normaal. Door dalend oestrogeen en minder doorbloeding kan een orgasme in de overgang vlakker voelen, meer een rimpeling dan een golf. Het is geen teken dat je seksualiteit voorbij is. Met meer tijd, vertraging en minder druk ervaren veel vrouwen weer meer genot.
Kun je na de menopauze nog een orgasme krijgen?
Ja. Ook na de menopauze kun je een orgasme krijgen en genieten van seks. Het kan langer duren en anders voelen dan vroeger, en je hebt misschien andere aanraking of glijmiddel nodig. Seksualiteit wordt in deze fase niet minder, maar anders.
Waarom duurt klaarkomen langer rond de overgang?
Je lijf heeft meer opbouw nodig. Ook vrouwen krijgen een erectie, alleen van binnen, en die heeft 20 tot 30 minuten nodig. Rond de overgang is de doorbloeding minder en het weefsel gevoeliger, waardoor die opbouw nog belangrijker wordt. Ga je te snel, dan raakt je lijf niet genoeg opgewonden om klaar te komen.
Wat kan ik doen als ik geen orgasme meer krijg tijdens sex met mijn partner?
Haal eerst de druk weg: een orgasme mag, maar hoeft niet. Neem meer tijd, vertraag, en onderzoek alleen wat je lijf nu prettig vindt. Vertel je partner wat er veranderd is, als informatie en niet als verwijt. Pijn, droogte of helemaal niets voelen bespreek je met een arts, bekkenfysiotherapeut of seksuoloog.
Je lijf opnieuw leren kennen? Lees Je Tweede Puberteit
In mijn boek lees je hoe je opwinding nu werkt, waarom je bekken zo’n belangrijke plek is in deze fase en hoe je zonder druk en zonder vast script weer kunt genieten, alleen en samen. Met oefeningen die je stap voor stap helpen om opnieuw te voelen. Je Tweede Puberteit. Wat elke vrouw moet weten over INTIMITEIT rond de OVERGANG.
Liever eerst luisteren? Ik vertel over intimiteit rond de overgang in aflevering 399 van Afvallen in de Overgang met Shirley Verduin en in aflevering 424 van de Positioneer Jezelf Podcast met Susan Veldkamp. Alles rustig nalezen en zelf aan de slag? Dat kan in het boek.
Liever lezen op je e-reader of telefoon? Bestel het e-book (€ 14,99). Meer over het boek lees je op jetweedepuberteit.nl.
Wil je hier persoonlijk mee aan de slag? Kijk dan naar mijn traject Feminine Pleasure.
Liefs, Sas