“Ik heb gewoon minder zin dan jij.” Ik hoor het zo vaak. Vrouwen die merken dat de passie en het verlangen minder zijn dan toen ze jonger waren, terwijl ze intimiteit en seks wél belangrijk vinden. En dan komt de vraag: hoe krijg ik als vrouw mijn libido terug, rond de overgang en na mijn 40e?
Mijn eerlijke antwoord: je verlangen is waarschijnlijk niet verdwenen. Het is anders geworden. En wat het nu nodig heeft, is vaak iets heel anders dan wat het vroeger nodig had. In deze blog lees je waarom je zin verandert, wat het verschil is tussen spontaan en responsief verlangen en wat je verlangen nodig heeft om weer te kunnen bewegen.
In het kort
Als vrouw krijg je je libido terug door niet te wachten op zin, maar je verlangen te geven wat het nu nodig heeft: tijd, schakeltijd, aanraking zonder agenda, geen druk en verbinding. Na je 40e werkt verlangen bij de meeste vrouwen responsief: het borrelt niet meer vanzelf op, maar ontstaat als reactie op een aanraking, warmte of nabijheid. Je verlangen is dus waarschijnlijk niet verdwenen, het is anders geworden, en forceren werkt niet.
Waarom verandert je libido na je 40e?
Dat vurige, wat je kent van vroeger, komt ook voort uit je hormonen. Als die hormonen verschuiven, verschuift dat hele gevoelsstuk mee. Biologie. Oestrogeen en progesteron dalen, en ook testosteron daalt geleidelijk. Dat laatste is een van de spelers in je seksuele drive, niet de dirigent. Ook je slaap, je stress, je relatie en je levensfase doen mee.
Daarbij is verlangen, vooral voor vrouwen, heel afhankelijk van context. Van hoe je je voelt in je relatie en van alles wat er buiten de slaapkamer tussen jullie gebeurt. Voel je je structureel niet gezien of gehoord? Dan kun je niet verwachten dat je lichaam daar bij de slaapkamerdeur ineens niets meer van weet.
En ondertussen kan het seksuele script in je relatie nog precies hetzelfde zijn als vijftien jaar geleden. Wat je spannend vond toen je 25 was, hoeft je op je 55e niet meer op dezelfde manier te raken. Lees ook meer over intimiteit en seks rond de overgang.
Spontaan of responsief verlangen: thermostaat of houtkachel?
Er zijn twee soorten verlangen. Bij spontaan verlangen voel je al zin voordat er iets gebeurt. Je ziet je partner, je denkt aan seks en je lijf gaat aan. Zo werkt het vaak in het begin van een relatie, als we jonger zijn, en bij veel mannen. Het werkt als een thermostaat: aan, en meteen warmte.
Bij responsief verlangen werkt het andersom. Je voelt niet uit jezelf iets opborrelen, maar het ontstaat als reactie. Op een aanraking, op warmte, op nabijheid en verbinding. Het werkt als een houtkachel: eerst aanmaken en geduld hebben, maar dan komt er een diepere warmte. De meeste vrouwen hebben dit, zeker vanaf de premenopauze.
Je kunt het ook zo zien: zijn verlangen beweegt vaak van binnen naar buiten. Hij voelt iets en wil delen, aanraken, contact maken. Haar verlangen beweegt vaak van buiten naar binnen. Haar lichaam moet zich eerst veilig en ontspannen voelen voordat ze zin kan krijgen.
Responsief verlangen is net zo echt, net zo gezond en net zo sexy. Het is geen ziekte en geen label. Het probleem is dat veel vrouwen denken dat ze seksueel dood zijn, of a-seksueel, omdat zij niet degene zijn die begint. Terwijl je lichaam niet minder goed werkt. Het werkt in deze fase anders.
Hoe krijg je als vrouw je libido terug? Wacht niet op zin
Als je jarenlang denkt dat zin het startpunt van seks hoort te zijn, en je wacht tot je “het” voelt, dan concludeer je al snel: ik heb nou eenmaal weinig behoefte. Terwijl de interessantere vraag is: krijgt mijn verlangen eigenlijk genoeg kans om te ontstaan?
Dat betekent niet dat je tegen je zin in seks moet hebben. Het betekent dat verlangen soms pas ontstaat nádat er iets is begonnen wat prettig voelt. Een kus. Naakt samen in bed liggen en elkaar strelen. Je mag dus ook zeggen: “Ik heb nog geen zin, maar ik wil kijken of er iets ontstaat.” Je kunt initiatief nemen vanuit nieuwsgierigheid in plaats van vanuit zin. Goh, zou het ontstaan?
En maak het kleiner. Geen zin in seks is een heel groot verhaal. Maar misschien heb je wél zin in iemand die in je nek kriebelt. Om tegen elkaar aan op de bank te zitten, samen te douchen of elkaar even te masseren. Kijk waar je daar zin hebt.
Herken je dit? Mijn boek Je Tweede Puberteit gaat over precies deze fase: wat elke vrouw moet weten over intimiteit rond de overgang.
Je libido terug als vrouw: wat heeft je verlangen nodig?
De vraag is niet waar je verlangen naartoe is, maar wat je verlangen nu nodig heeft om te kunnen bewegen. Responsief verlangen heeft een paar voorwaarden:
- Tijd. Vrouwen hebben veel meer tijd nodig om in hun lijf te zakken. Gemiddeld zo’n 25 minuten, de een twintig, de ander veertig.
- Schakeltijd. De brug van functioneren naar voelen. Een bad, een wandeling, thee zonder telefoon. Vijf minuten tot een half uur kan al genoeg zijn.
- Aanraking zonder agenda. Aanraking die niets hoeft te betekenen en nergens naartoe hoeft te leiden.
- Geen druk. Druk is gif voor verlangen. Zodra je voelt dat er iets van je verwacht wordt, sluit je lijf zich af.
- Verbinding. Het voorspel is het leven. Het is wat je de hele dag door doet, niet wat er gebeurt als de slaapkamerdeur dichtgaat.
Onder al die voorwaarden ligt veiligheid. Je lichaam moet weten dat het niets hoeft. Niet presteren, niet pleasen. Begin dus niet bij zin hebben, maar bij het landen. Bij het aanwezig zijn bij elkaar. Daar zit de ingang.
Waarom je verlangen niet terug te forceren is
Je libido terug krijgen als vrouw gaat niet via forceren. Niet door vaker ja te zeggen, en niet door harder je best te doen. Dan dwing je jezelf, en dwingen is het tegenovergestelde van veiligheid. Je brein heeft één vaste volgorde: eerst overleven, dan verbinden, dan genieten.
Seks hebben om hem tevreden te houden, zodat het weer even is afgevinkt? Dan creëer je geen plek voor jouw eigen verlangen. Herken je dit al langer? Lees ook geen zin in seks rond de overgang.
En hormonen? Testosteron is een hype op social media. Voor sommige vrouwen maakt het een groot verschil, anderen merken weinig. Bespreek het met een arts die zich in de overgang heeft verdiept, niet met Instagram. Meer daarover lees je in hormoontherapie rond de overgang. Hormoontherapie kan een bodem zijn, maar een bodem is geen bestemming.
Praat erover met je partner
Weet je partner hoe verlangen bij jou werkt? Maak het bespreekbaar: “Jij zit meer in initiatief, ik meer in responsief.” Er is geen goed of fout, het is een verschil.
Pas wel op met de afspraak dat zij voortaan het initiatief neemt als ze zin heeft. Hoe goed bedoeld ook, vaak wacht hij dan machteloos af en ontstaat er stilstand. Niemand doet iets verkeerd, maar die dynamiek dooft alles wat er nog wel is.
Stel elkaar liever andere vragen. Niet: hoeveel behoefte heb jij aan seks? Maar: wanneer ontstaat verlangen bij jou wél? Wat heeft je lichaam inmiddels nodig om opgewonden te raken? En deel wat er is: “Ik verlang nu niet fysiek naar seks, maar ik wil wel dichtbij je zijn.” Dat is óók verlangen.
Veelgestelde vragen: libido terug als vrouw
Komt mijn libido terug na de overgang?
Als vrouw krijg je je libido waarschijnlijk niet precies terug zoals het vroeger was, en dat hoeft ook niet. Het is niet weg, het is anders geworden. Als je stopt met forceren en je verlangen tijd, veiligheid en verbinding geeft, kan het weer gaan bewegen. Anders kan zelfs rijker zijn.
Wat is responsief verlangen?
Bij responsief verlangen ontstaat je zin pas als reactie op iets: een aanraking, warmte, nabijheid. Het is als een houtkachel die je eerst moet aanmaken. Het is net zo echt en gezond als spontaan verlangen.
Is het normaal dat ik nooit meer het initiatief neem?
Ja, bij heel veel vrouwen in langere relaties zit de man meer in het initiatief en de vrouw meer in het responsieve. Dat zegt niets over hoeveel je van hem houdt. Praat erover, zodat je elkaar daarin kunt helpen.
Ontdek hoe jouw lijf werkt in Je Tweede Puberteit
In Je Tweede Puberteit staat een hoofdstuk dat ik misschien wel het belangrijkste vind: hoe jouw lijf werkt. Over de thermostaat en de houtkachel, over schakeltijd en over waarom ook vrouwen een erectie krijgen. Geen trucjes om als vrouw je libido terug te halen, wel de kennis waardoor je jezelf weer begrijpt. Laat je partner dat hoofdstuk gerust ook lezen. Wat elke vrouw moet weten over INTIMITEIT rond de OVERGANG.
Benieuwd hoe ik over verlangen praat als ik niet schrijf? Luister naar aflevering 399 van Afvallen in de Overgang met Shirley Verduin en naar aflevering 424 van de Positioneer Jezelf Podcast met Susan Veldkamp, over intimiteit rond de overgang. En wil je de thermostaat en de houtkachel nog eens rustig nalezen? Dat doe je in mijn boek.
Liever lezen op je e-reader of telefoon? Bestel het e-book (€ 14,99). Meer over het boek lees je op jetweedepuberteit.nl.
Wil je hier persoonlijk mee aan de slag? Kijk dan naar mijn traject Feminine Pleasure.
Liefs, Sas